Ինդոնեզիան առաջին հայացքից արևադարձային կղզային դրախտ է, որը հարուստ է կյանքով, կուսական անտառներով՝ զարմանալիորեն բազմազան կենդանական աշխարհով, հոյակապ բնապատկերներով: Այս աշխարհը ծնվել է կրակից: Աշխարհի ոչ մի վայրում այս քանակությամբ ակտիվ հրաբուխներ չկան: Այն մոլորակի`երկրաբանական առումով ամենափոփոխական շրջաններից մեկն է։ Հրաբխային ուժը ոչ միայն սպառնում է կղզիներում գոյություն ունեցող կյանքին, այլև հարստացնում է այն։
Ինդոնեզիան հրաբուխների երկիր է։ Ինդոնեզիան 17000 կղզիներից բաղկացած շղթա է Խաղաղօվկիանոսյան Կրակե օղակի սրտում: Աշխարհի գրեթե բոլոր ամենաավերիչ երկրաշարժերը տեղի են ունեցել հենց այս տարածաշրջանում։ Մոլորակի ակտիվ հրաբուխների երեք քառորդը գտնվում է այս կղզիների վրա։ 1883 թվականին Կրակատաու հրաբխի ժայթքումը ցնցեց աշխարհը։ Գրեթե 200 տարի այն քնած հրաբուխ էր, մինչև որ հանկարծ կենդանացավ։ Լավան իր ճանապարհին եղած ամեն բան ոչնչացրեց։ Մոխիրն ու ժայռի բեկորները 30 կմ օդ բարձրացան։ Մոլորակը երբեք այսքան բարձր աղմուկ չէր լսել։
Ոչ պակաս բուռն է Ինդոնեզիայի ժամանակակից երկրաբանական պատմությունը։ 4 տեկտոնական լիտոսֆերաներ անդադար շարժվում են օվկիանոսի հատակի տակ, ինչը հանգեցնում է պայթյունների։ Ինդոնեզիայի գրեթե բոլոր կղզիները, բացի մեկից, ունեն ակտիվ հրաբուխներ։ Ընդհանուր առմամբ դրանք 130-ից ավելի են և սպառնում են բնակիչներին: Թվում է, թե այս հողը պիտանի չէ կյանքի համար, բայց այստեղ կենդանիները ոչ միայն գոյատևում են, այլև ապահով բազմանում են։ Ինդոնեզիան բնութագրվում է ռեկորդային թվով կաթնասունների տեսակներով՝ մոտ 700 տեսակ: Այստեղ հանդիպում է աշխարհի բոլոր հայտնի բուսատեսակների 10 տոկոսը և թռչունների բոլոր տեսակների 17 տոկոսը: Ինչպե՞ս են այս բոլոր արարածները երջանիկ ապրում հրաբուխների երկրում:
Ճավա կղզին գտնվում է երկրի կենտրոնում։ Ինդոնեզիայի բոլոր ակտիվ հրաբուխների մեկ երրորդը գտնվում է հենց այստեղ: Հատկապես հայտնի է Կալդերա Թենգերի հրաբխային համալիրը։ 16 կմ տրամագծով հսկայական խառնարանը ձևավորվել է գրեթե մեկ միլիոն տարի առաջ: Դրան շրջապատող անապատը պատված է ոչ թե ավազով, այլ մոխիրով։ Թենգեր զանգվածը իր մեջ ներառում է չորս ակտիվ հրաբուխներ։ Բրոմոյից ամեն օր ժայթքում են ժայռերի բեկորներ և թունավոր գազեր: Բույսերը խեղդվում են, և նման պայմաններում գրեթե ոչ մեկին չի հաջողվում գոյատևել։ Այնուամենայնիվ, Ինդոնեզիայի համար նման լանդշաֆտը սովորական բան է:
Մի արարած ընտրել է այս անապատային մեռած հողերը՝ իր ձվերը դնելու համար: Մեծաոտերը հայտնի են նրանով, որ գրեթե չեն հոգում իրենց ձագերի մասին։ Նրանք բնությանը վստահում են ձվեր դնելու հարցում:
Փասիանի և տետերեվի այս հարազատներն ապրում են Ավստրալիայում և Ասիայում՝ ձու դնելով տաք ավազոտ լողափերին և անտառային կոմպոստում: Ինդոնեզիայում բնակվող այս տեսակը  ընտրությունը կանգնեցրել է իրական վառարանի վրա: Ակտիվ հրաբուխը օրորոցայիններին ապահովում է անվճար ջեռուցում: Խոշոր թաթերի շնորհիվ, մեծաոտը կարող է գետնին փոսեր փորել մինչև կես մետր խորությամբ: Էգը ածում է մեկ ձու և ծածկում է այն տաք մոխիրով: Ճուտը դուրս կգա երեք ամսից: Այն աստիճանաբար կմեծանա իր թղսարանում՝ սնվելով դեղնուցի մնացորդներով։ Ձագն արդեն փետուրներով դուրս կգա և անմիջապես կսովորի թռչել։ Երբ ապրում ես ծանր պայմաններում, չես կարող ապրել առանց խորամանկությունների:
Շոգից և հրաբուխներից հեռու՝ սա իսկական դրախտ է կյանքի համար: Ջրից պարբերաբար բարձրանում են նոր ցամաքային տարածքներ, և հրաբխային կղզիները գնալով ավելի շատ են դառնում:
Սա Ինդոնեզիայի հարուստ կենդանական աշխարհի գաղտնիքներից մեկն է։ Ամենահեռավոր կղզիները մեկուսացված են աշխարհից և կորած դրախտ են հիշեցնում։ Լողափերի անվերջանալի շերտը գրավում է ճանապարհորդներին, ովքեր գաղթում են երկար հեռավորություններ:
Ինդոնեզիայի հրաբխային կղզիները ողողող առատ ջրերում եզակի արարածներ են ապրում: Տեղի կորալային խութերը տարբերվում  են ծովի բնակիչների զարմանալի բազմազանությամբ:
Սումատրա կղզին Ինդոնեզիայի կղզիներից ամենվայրին է: Այս հողը լցված է հարյուրավոր ճեղքերով, որոնց միջով գազեր են բարձրանում: Ռեկորդային ջերմաստիճանի տաքացած ծծմբային գազերը անցքերից դուրս են գալիս խլացնող աղմուկով։ Ծծումբը խառնվում է թթվածնի հետ, կարծրացնում և ներկում է ժայռը։ Թվում է, թե կյանքն այստեղ անհնար է, բայց քիչ հեռու տարածվում են հարուստ անտառներ: Պտղաբեր հրաբխային հողի շնորհիվ այս երկիրը դարձել է դրախտ բոլոր կենդանի էակների համար:

18 Դեկտեմբերի 2023, Երկուշաբթի | 910